Volgens de Verenigde Naties is iedereen onder de 18 jaar die in een oorlogsconflict wordt ingezet als kok, sjouwer, boodschapper, klusjesman of strijder een kindsoldaat. Ook wanneer ze niemand hebben gedood of verwond. Dus ook de tieners die worden ingezet in het al jaren durende conflict in Zuid-Thailand waar moslimmilitanten strijden voor een onafhankelijke islamitische staat. Alleen zijn ze niet, zoals in landen als Birma of Liberia, gehersenspoeld, onder invloed van drugs of drank, gedwongen of ontvoerd. Ze werken uit vrije wil samen met volwassenen om hun dorpen, gemeenschappen en scholen te beschermen tegen de islamitische opstandelingen. Daarom valt het volgens mensenrechtenorganisaties en de VN nauwelijks op dat er in Thailand ook sprake is van de inzet van kindsoldaten. De strijd in de drie meest zuidelijke provincie, waar de media weinig aandacht aan besteden, heeft sinds 2004 ongeveer 4800 dodelijke slachtoffers opgeleverd.
Bomaanslagen, schietpartijen en messteken, vooral gericht op Thaise boeddhisten, monniken, ongelovigen, onderwijzers, ambtenaren, militairen, politieagenten en niet-separatistische moslims die banden hebben met de overheid, zijn dagelijkse kost in de provincies Songkla, Yala en Narathiwat. Omdat de Thaise regering het tij blijkbaar niet kan keren heeft ze de hulp ingeroepen van burgers die een lappendeken van milities vormen van ruim 50.000 mannen en vrouwen, die gewapend met geweren patrouille lopen in hun dorpen. Betaald en gefinancierd door de overheid.
Volgens Child Soldiers International, een in Londen gevestigde rechtenorganisatie die opkomt voor minderjarige soldaten, worden tieners gevraagd om de rangen op te vullen. Onderzoek heeft uitgewezen dat tieners van nog geen 14 jaar oud met geweren wachtlopen of wachtposten bemannen. Met het gevaar om in een vuurgevecht terecht te komen. Medewerkers van de Thaise Justice for Peace Foundation, die onderzoek doet in de dorpen, spreken kinderen die juist erg betrokken zijn en de noodzaak inzien van de beveiliging van hun dorp, de dorpelingen en hun families. Ze gaan graag met hun wapens op de foto. Over het algemeen worden de meeste jonge rekruten ingezet om boodschappen te doen, verdachte buitenstaanders te bespioneren en thee te zetten voor politieagenten. In vergelijking, zegt Justice for Peace, hebben Thaise militiekinderen het natuurlijk beter dan die in Birma waar kinderen gedwongen worden om mijnen te ruimen met het gevaar op verminking of de dood, ze gedrogeerd worden en als volwassenen mee moeten vechten. Toch zijn het volgens de definitie van de VN kindsoldaten alhoewel ze nog geen meldingen of bewijzen heeft van gevallen waarbij kindsoldaten in vuurgevechten zijn terechtgekomen. Daarom hebben de VN-onderzoekers er bij de Thaise autoriteiten niet aangedrongen op een onderzoek naar te jonge rekruten die in dienst zijn bij milities. Thailand ziet de opstand als een binnenlands conflict en probeert er niet te veel ruchtbaarheid aan te geven.
Charu Late Hogg, onderzoeksmedewerker van Child Soldiers International, ziet dat anders. “Zelfs lichte steun aan milities, die vaak worden aangevallen door opstandelingen, plaatsen kinderen in de vuurlinie. De dood is niet mooi. Daarom heeft Thailand de internationale verplichting om situaties als deze te voorkomen.” Het exacte aantal kinderen dat samenwerkt met Thaise milities is onbekend. “Ons onderzoek is niet volledig omvattend en richt zich alleen op een van de vele milities. Maar dit is slechts het topje van de ijsberg,” zegt Hogg. Nog veel onduidelijker is hoeveel islamitische separatistische groeperingen tieners in dienst hebben. Maar volgens Child Soldiers International maken zij zich ook schuldig aan het rekruteren en trainen van kinderen voor gevechtshandelingen.
In de drie zuidelijke provincies waar de opstandelingen het leven onveilig maken heerst een ‘wapencultuur’, Islamitische en Boeddhistische kinderen gaan naar scholen die tot forten zijn omgebouwd. Militanten zien lesinstituten als doelwit omdat die volgens hen een gevaar zijn voor hun zaak: een islamitische staat en aansluiting bij Maleisië. Volgens een schoolhoofd, die bezocht werd door een journalist van de Global Post, heeft 30 % van de leraren een pistool bij zich wanneer ze voor de klas staan.
In reacties op de aantijgingen van Child Soldiers International en de Justice for Peace Foundation heeft Thailand de milities verboden om mensen jonger dan 18 jaar oud te werven. Maar zegt Justice for Peace, het probleem blijft bestaan in diepe zuiden, een weerbarstig achterland ver weg van Bangkok waar ambtenaren van oudsher moeilijk de wil van de overheid kunnen opleggen.
De stichting is druk bezig een nieuwe strengere wet voor te bereiden, om die aan de regering voor te leggen, waarin het al verboden wordt voor kinderen om voor militieleden voedsel te halen of klusjes te doen, een mate van betrokkenheid die technisch voldoet aan de VN-definitie van kindsoldaten.
In 2006 heeft Thailand een VN-conventie ondertekend over ‘de betrokkenheid van kinderen bij gewapende conflicten’, die de VN bevoegdheden geeft om waarnemers te sturen naar oorlogsgebieden om te onderzoeken of er kindsoldaten actief zijn. Bij dergelijke bevindingen kan Thailand op dezelfde lijst komen als Afghanistan en Somalië.
Ondanks dat de VN geen onderzoek gedaan heeft naar de daadwerkelijke inzet van kindsoldaten in Thailand is er wel onderzocht in hoeverre kinderen te maken kunnen krijgen met psychische schade als gevolg van geweldshandelingen. Daarin staat dat ze elke dag bloot staan aan plotseling contact met bloedvergieten, dood, letsel angst en verdriet. “Het geweer is een deel van de mannelijke trots geworden in het zuiden voor zowel boeddhisten en moslims. Wat zorgen baart is dat kinderen niet voldoende geïnformeerd worden over de gevaren van wapens.” aldus een verklaring van Justice for Peace.
