‘In Birma is niets veranderd’

BirmaGoudenPagodeDoor Aline van der Meulen

Myanmar, een land met weelderige landschappen en een mysterieuze allure. Nu de internationale opinie is omgeslagen, is het plots ‘politiek correct’ naar Myanmar af te reizen. Dat is goed, want het straatarme land heeft geld nodig en met name buitenlandse valuta. Maar democratische hervormingen hebben tijd nodig en dat vraagt van de inwoners ongetwijfeld een hele lange adem.

”Ik heb meer klanten dan vorig jaar”, mompelt de taxichauffeur ongeïnteresseerd op mijn vraag of de politieke hervormingen invoed hebben gehad op zijn persoonlijke leven. “Meer business is altijd goed”, vult hij ironisch lachend aan. In een oude rammelbak, zonder portierhendels en met ramen die niet meer dicht kunnen, rijden we in het sluimerende schemer van de luchthaven naar de ‘garden city’ Yangon.

Ik probeer mijn vermoeidheid te overwinnen en alles wat ik door mijn raam gade sla te registreren. Meubelzaken met Italiaans design. Winkels met kroonluchters. Oude en nieuwe gebouwen. Mannen die statig hun longyi’s dragen. En verder parken, perkjes en veel bomen. Terwijl ik me afvraag waarom de chauffeur aan de verkeerde kant van de weg rijdt, herinner ik me dat Birmese auto’s zijn uitgerust met zowel een stuur aan de linker- als rechterkant.

De hele wereld lijkt in de ban van de politieke hervormingen in dit land. In 2011 maakte een nieuwe grondwet korte metten met het militaire bestuur. Aung San Suu Kyi, of  ‘the lady’ zoals ze in Myanmar discreet wordt genoemd, was al een jaar eerder ontheven van haar huisarrest. Een vloed aan veranderingen volgde. Honderden politieke gevangenen werden vrijgelaten. De censuur werd deels in de wilgen gehangen. En duizenden namen zijn van de zwarte lijst gehaald.

BirmaAirBaganEuforische roes
Terwijl ik wacht op mijn kamersleutel bij de receptie van het Pho Sein hotel, bedenk ik me dat hotels, spoorwegen, reisbureaus en luchtvaartmaatschappijen waarschijnlijk nog steeds in handen zijn van mensen met dubieuze contacten met de junta. Zo zijn Air Bagan en Asia Wings eigendom van de flamboyante businesstycoon Tay Za, de schoonzoon van senior generaal Than Shwe. De andere behoren ofwel de overheid of andere maatjes van de junta toe.

Plots begrijp ik het afgemeten antwoord van de taxichauffeur. Had ik dan werkelijk verwacht een ‘nieuw verlicht’ Myanmar te bezoeken? Waarschijnlijk verkeerde ik in een euforische roes, veroorzaakt door het lezen van ‘hosannaberichten’ over de hervormingen in Myanmar.  De opzwepende toon van de buitenlandse berichtgeving bereikt soms niet realistische hoogten.  President Thein Sein heeft het land op de goede democratische koers gezet, maar Myanmar is nog lang niet vrij van kwaadaardige invloeden. De economie wordt grotendeels gedomineerd door individuen die hun fortuin hebben vergaard dankzij hun connecties met de generaals.

Zo ook het verhaal van Zaw Zaw, een van de meest succesvolle en bekende zakenmensen van Birma. Niet alleen bezit hij het 366 kamers tellende Novotel, maar ook enkele banken en tankstations. Als tiener kon hij zich de aanschaf van een voetbal niet veroorloven, zo arm was hij. Later wist Zaw Zaw, door contacten met de junta, een imperium op te bouwen. Hij erkent openlijk bevriend te zijn met het oude militaire regime, met als argument dat er geen andere manier was om te slagen. “Met wie moest je anders zakelijke projecten doen?”

BirmaPolitiekeGevangenenMecenas voor kunstenaars
Veel kornuiten uit het voormalige militaire regime surfen na de democratische omwenteling mee op de golven van verandering. Zo ook de 70-jarige Khin Nyunt, voormalig hoofd van de gevreesde militaire inlichtingendienst van de junta. In 2004 werd hij echter op beschuldiging van ‘ongehoorzaamheid’ en ‘corruptie’ door hetzelfde  regime onder huisarrest geplaatst.

Onlangs opende hij in Yangon de Nawaday Art Gallery, een galerie in zen-stijl. Na alles wat hij onder het bewind van de junta heeft meegemaakt, claimt hij nu vrede te ervaren door anderen te helpen. Birmese kunstenaars mogen hun werk ‘gratis en voor niks’ in de galerie exposeren. Khin Nyunt die zich als een mecenas voor kunstenaars ontpopt, hoopt dat toeristen de weg naar zijn zaak weten te vinden en de kunst kopen. Het uitzitten van 45 jaar militaire junta heeft hij ervaren als een grote last. “Mijn leven is nu vrij. Ik wil slechts goede dingen ondernemen”, stelt de oud generaal. Over politiek wil hij niet meer praten.

Dat laatste willen de voormalig politieke gevangen van taxicollectief ‘De gouden harp’ in Yangon juist wel. Na hun detentie stonden zij op straat. Door het opzetten van dit project en bekendheid te krijgen onder toeristen, hopen zij uiteindelijk een florerend bestaan te kunnen opbouwen. Naast het chaufferen, bieden ze ook diensten zoals vertaal- en gidswerk aan. Graag informeren ze hun klanten over het hoe en waarom van hun voormalige leven in gevangenschap.

birmaverkiezingenSuuKyiZogenaamd eerlijk
Nine, een trekking gids uit Hsipaw, stelt dat de junta de astronomische bedragen aan schulden niet meer hoeft terug te betalen aan Japan. “Suu Kyi wordt door de generaals als een ‘lucky’ schaakstuk ingezet. Haar gezicht betekent geld. Onder het vaandel van ‘democratische hervormingen’ en ‘wat is de regering toch goed bezig’ worden de  schulden van de schurken kwijtgescholden. De Birmese politici van toen zijn dezelfde mensen die zich nu aan de wereld presenteren als een wettige regering. Ze tonen zich plots zogenaamd eerlijk, beleefd en duidelijk. Maar er is niets  veranderd in Myanmar, ook niet in deze veranderende tijden. Het enige wat is veranderd, is de internationale publieke opinie”, vindt Nine. En hij haast zich te zeggen dat hij zich realiseert dat hervormingen tijd nodig hebben.

De meeste toeristendollars verdwijnen nog steeds in de zakken van de voormalige junta. Maar op den duur, juist ook door de komst van buitenlandse investeerders en toeristen, kunnen concurrerende particuliere ondernemers zich laten gelden. De democratie blijft voorlopig een ‘proces in uitvoering’. Wat dat betreft, blijft de vraag waar je als toerist je geld aan uitgeeft, voorlopig nog wel relevant.

Dit verhaal is gepubliceerd in de laatste uitgave van Te Gast In Myanmar

Share and Enjoy:
  • Print
  • email
  • Google Bookmarks
  • Facebook
  • Twitter
  • Hyves
  • LinkedIn
  • NuJIJ
  • eKudos
  • MySpace
  • del.icio.us
 

Nieuwste verhalen in categorie Birma

 

1 reactie

 
 
 
 

En dan nog dit