Hoop voor koloniaal erfgoed in Myanmar

Op de tweede verdieping van een oud koloniaal pand op Merchant Street, in het centrum van Yangon, hangt een indringende verfgeur. Zaagsel, losse planken en grote stukken plastic liggen op de vloer. In longyi’s geklede klussers zijn aan het werk met hamers en boormachines. In het midden van die chaos kijkt Pyae Phyo Naing goedkeurend om zich heen. “Toen ik dit gebouw voor de allereerste keer zag, wist ik het meteen: hier komt mijn guesthouse”, zegt hij. “Ik houd wel van oude gebouwen.” Er is hoop voor koloniaal erfgoed in Myanmar.

Koloniaal erfgoed in Myanmar

Tekst en foto’s: Ate Hoekstra

The Willow Inn, het guesthouse waarvan Pyae Phyo Naing (27) de eigenaar is, bevindt zich in één van de meer dan tweeduizend historische gebouwen van Yangon. In de tientallen jaren dat Myanmar onder leiding stond van een militaire regering, kwamen deze gebouwen amper in gevaar. Maar nu het land van de meeste internationale sancties is verlost en de deuren voor buitenlandse investeerders wijd openstaan, staat het erfgoed onder druk. Veel zakenmensen zien namelijk weinig in de oude panden en vinden dat de koloniale gebouwen niet passen bij de modernisering van Yangon, het economische centrum van Myanmar en met ruim 4 miljoen inwoners de grootste stad.

Koloniaal erfgoed in Myanmar

Toch is er hoop voor de statische, soms reusachtige panden die van Yangon één van de meest unieke steden in Zuidoost-Azië maken. Dat is vooral dankzij het werk van de Yangon Heritage Trust (YHT). De YHT is opgericht door de bekende Birmese historicus Thant Myint-U en zet zich in om zoveel mogelijk koloniale panden van de sloophamer te redden. In de loop der jaren zijn die gebouwen namelijk een belangrijk onderdeel van de Birmese cultuur geworden, vertelt YHT directrice Moe Moe Lwin me. “Deze gebouwen bepalen wie wij zijn. We moeten ons realiseren dat als ze eenmaal zijn verdwenen, ze nooit meer terugkomen.”

“Vaak hebben mensen het idee dat de oude panden onveilig zijn”, vervolgt Moe Moe Lwin. “Maar juist die gedachte klopt niet. Veel mensen hebben een verkeerd idee van wat veilig is. Ze denken dat een gebouw onveilig is puur omdat het oud is. Maar dit zijn gebouwen die oorlogen en aardbevingen hebben meegemaakt en nog steeds overeind staan. Ze zijn voor de eeuwigheid gebouwd en vaak een stuk veiliger dan wat nu wordt gebouwd. Bovendien zijn veel gebouwen goed te renoveren, als er maar geld voor is.”

Koloniaal erfgoed in Myanmar

Britse kolonie

De gebouwen zijn een overblijfsel uit de tijd dat Myanmar onderdeel was van het Britse Rijk. In 1866 werd Myanmar officieel een Britse kolonie. Yangon – dat toen nog Rangoon heette – groeide uit tot een belangrijke handelspost. De stad trok mensen aan vanuit de hele wereld en verwelkomde architecten die honderden gebouwen ontwierpen die in Londen niet zouden misstaan. Er werden overheidsgebouwen gebouwd, maar ook tempels, kerken, moskeeën en zelfs een synagoge.

Tijdens de bijna zestig jaar dat Myanmar onder leiding van een militaire regering stond, bleef dit erfgoed grotendeels onaangetast. Hoe rijk het koloniale verleden is blijkt uit een wandeling door de binnenstad van Yangon. In de hete middagzon staan de kolossale regeringsgebouwen, herenhuizen en pakhuizen er nog net zo bij als in de vroeg twintigste eeuw.

Strand Hotel

Het iconische Strand Hotel bijvoorbeeld ontvangt al sinds 1901 gasten en enkele straten verderop staat ook het Secretariaat nog overeind, de plek waar Myanmar in 1948 onafhankelijk werd van Groot-Brittannië. Het meer dan 110 jaar oude Hooggerechtshof schittert met haar donkerrode stenen boven de andere koloniale bouwwerken uit. En ook de in 1899 voltooide Saint Mary’s Cathedral, destijds ontworpen door de Nederlandse architect Jos Cuypers, staat nog fier overeind.

 Duizendtal gebouwen

De autoriteiten hebben in totaal 189 gebouwen aangemerkt die bewaard moeten blijven. Dat is op zichzelf al een mooi aantal, maar volgens de YHT gaat het dan alleen nog maar om openbare gebouwen en religieuze monumenten. De YHT stelde een lijst samen waarop een duizendtal gebouwen staan die volgens de organisatie gezamenlijk Yangon’s erfgoed vormen.

Op die lijst staat ook The Willow Inn. Toen Pyae Phyo Naing de verdieping kocht waarop hij zijn guesthouse vestigde, sprak het voor hem dan ook voor zich dat de buitenkant van het pand zoveel mogelijk in de oude staat zou blijven. En wat hem betreft blijft dat nog jaren zo, zegt hij terwijl het pand van binnen flink wordt opgeknapt. “Ik wil dat mensen dit kunnen blijven zien. Misschien zijn sommige mensen bang dat zo’n oud gebouw lastig te onderhouden is, of dat het niet functioneel is, maar ik vind het mooi.”

Yangon Echoes

Volgens Virginia Henderson heeft Yangon jonge mensen als Pyae Phyo Naing nodig voor het behoud van haar erfgoed. Tezamen met fotograaf Tim Webster publiceerde Henderson Yangon Echoes, een boek over de koloniale woningen in Yangon. “Ik denk dat er een grote belangstelling is voor het erfgoed, met name onder de jonge Birmezen”, vertelt Henderson.  “Natuurlijk is er in deze stad ook een grote behoefte aan supermarkten en mooie appartementencomplexen, maar het behouden van deze juwelen zou de stad echt ten goede komen.”

Ambitieus plan

Bij de YHT willen ze nog een stap verder gaan. De organisatie publiceerde in 2016 een rapport Yangon Heritage Strategy, een ambitieus plan om van Yangon de meest leefbare stad van Azië te maken, waarbij de binnenstad functioneert als een internationaal kernpunt voor kunst en cultuur. Nu Myanmar aan een politieke transitie is begonnen, is volgens de YHT het moment daar om de toekomst van Yangon te bepalen. “Dit is onze beste kans om de fouten die regionale buren in hun stadsplanning hebben gemaakt te voorkomen”, zo valt in het bijbehorende rapport te lezen.

Koloniaal erfgoed in Myanmar

Milieu

De YHT stelde 24 Action Plans op waarbij niet alleen de oude binnenstad zijn unieke karakter behoudt. Maar waarbij bijvoorbeeld ook wordt gekeken naar de uitbreiding van groenzones, de bescherming van het milieu en naar een verbetering van het openbaar vervoer. Zelfs aan een goede toegang tot scholen, bibliotheken en ziekenhuizen is gedacht. “Wat ons betreft gaat het hier om veel meer dan historie. Het gaat om de leefbaarheid van de stad, om sociale netwerken en connecties”, legt YHT directrice Moe Moe Lwin uit.

Wandelingen met gids

Het plan zou bovendien het toerisme ten goede komen. Een goed behoud van het cultureel erfgoed zal namelijk bezoekers van over de hele wereld aantrekken. Yangon zou daarbij een internationaal voorbeeld kunnen worden voor het behoud van een grote culturele diversiteit, aldus het rapport.

Nu al komen veel toeristen naar de stad om het erfgoed te bewonderen. Dat weten ze ook bij de YHT die op woensdag, zaterdag en zondag verschillende wandelingen langs de oude gebouwen organiseert. Tijdens de 2,5 uur durende wandeltocht vertelt een gids in geuren en kleuren wat er zo uniek is aan dit erfgoed.

Koloniaal erfgoed in Myanmar

The Willow Inn

Bij The Willow Inn heeft Pyae Phyo Naing er alles aan gedaan om de koloniale sfeer van zijn pand te behouden. Als ik een halfjaar na mijn eerste ontmoeting met de jonge ondernemer terug ben bij het guesthouse, blijkt de renovatie al achter de rug te zijn. Het resultaat is een sfeervol guesthouse dat niets van haar oude glorie heeft verloren. En dat vanbinnen comfortabel en modern oogt. Pyae Phyo Naing toont zich tevreden en hoopt dat zijn inzet een voorbeeld zal zijn voor anderen. “Dat Myanmar de deuren nu voor de buitenwereld heeft geopend, hoeft toch niet te betekenen dat we ons verleden wegstoppen”, zegt hij met een glimlach.

Dit verhaal is opgenomen in TE GAST IN Myanmar (2de druk, mei 2017). Verkrijgbaar als pocketuitgave (€ 8,95) en digitaal (€ 5,99) op:  www.tegastin.nl/landen/myanmar

Share and Enjoy:
  • Print
  • email
  • Google Bookmarks
  • Facebook
  • Twitter
  • Hyves
  • LinkedIn
  • NuJIJ
  • eKudos
  • MySpace
  • del.icio.us
 

Nieuwste verhalen in categorie Reportages en Achtergrond

 

Geen reacties

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

 

 

 
 
 
 

En dan nog dit